‘लेख्न पढ्न जानेपछि संसारै फरक हुँदोरहेछ’

२५ माघ, काठमाडौं । भोजपुर टेम्के मैयुङका ३४ वर्षीय पुण्यप्रसाद सुवेदी साँझ ५ बजेसम्म एउटा कार्गो कम्पनीमा काम गर्छन् र त्यसपछि झोला बोकेर स्कुल जान्छन् । २०७५ सालमा नक्सालस्थित नन्दी रात्रि स्कुलमा ६ कक्षामा भर्ना भएका उनी अहिले १० कक्षामा पढ्छन् ।

बिहान ४ बजेदेखि चप्पल कारखाना र त्यसपछि १० देखि ५ बजेसम्म कार्गो कम्पनीमा काम गर्ने उनी विद्यालयको नियमित विद्यार्थी हुन् । लामो समय पढाइ छाडेर विद्यालय जान थालेका उनी भन्छन्, ‘लेख्न पढ्न जानेपछिको संसार नै फरक हुँदोरहेछ ।’

बिहान ४ देखि १० बजेसम्म चप्पल कारखानामा र १० बजेदेखि ५ बजेसम्म कार्गो कम्पनीमा काम गर्ने उनले कार्गो कम्पनीमा बजारबाट पैसा उठाउने र बैंकमा जम्मा गर्नुपर्छ । पढ्न–लेख्न नजान्दा आफू जानुपर्ने ठाउँ नचिन्ने, बैंकमा भौचर भर्दा पनि अरूको सहायता लिनुपर्ने जस्ता समस्या भोगे ।

कक्षाकोठामा पूण्यप्रसाद सुवेदी ।
‘नपढेकोमा पछुतो लागेर कहिलेकाहीं त रुन्थें’, पुण्य सम्झिन्छन् । पढ्न पाए पनि हुने निष्कर्षमा पुगेका उनले साथीहरूबाट नक्सालको नन्दी स्कुलबारे सुनेपछि भर्ना हुन पुगेका थिए ।

काभ्रेकी बोधकुमारी घोरासैनी पनि नन्दी रात्रि स्कुलमा ८ कक्षामा पढ्छिन् । ५ कक्षा पढ्दापढ्दै बिहे भएपछि घर–व्यवहारमा व्यस्त हुनुपरेका कारण पढ्न पाइनन् ।

अहिले पढाइमा ध्यान दिइरहेकी बोधकुमारी भन्छिन्, ‘पढ्न थालेपछि ध्यान दिनुपर्छ भनेर मैले साथीभाइसँगको भेटघाट र आफन्तसँगको जमघटलाई कम गरेकी छु ।’

नापी सर्वेक्षक ५५ वर्षका चेतनाथ पराजुली पनि यही विद्यालयमा कक्षा १२ मा पढ्छन् । २०७९ सालमा एसईई पास गरेका छोराको कलेज खोज्ने सिलसिलामा नन्दी रात्रि विद्यालय पुगेका उनी आफ्नै भर्ना गरेर फर्किए ।

एसएलसी दिएलगत्तै सरकारी जागिर खाएका उनले सरुवा भइरहने कारण पढ्न नपाएको बताए । यहाँ रातिमा पढ्न पाएपछि भर्ना गरिहालेको बताउँछन् । ‘छोरालाई ल तँ अब कहाँ पढ्छस् पढ् म चाहिं यहाँ पढ्छु भनेर भर्ना भएँ’, ५५ वर्षका चेतनाथ सुनाउँछन् ।

चेतनाथ पराजुली ।
नक्सालको नन्दी रात्रि विद्यालयमा विभिन्न कारणले पढाइ छुटेका, दिउँसोमा पढ्न समय नमिल्ने विभिन्न उमेर समूहका करिब ३०० विद्यार्थी अध्ययनरत छन् । साँझ ५ देखि राति ९ बजेसम्म पढाइ हुने यहाँ पुस र माघ महिनामा भने राति साढे ८ बजेसम्म मात्र पढाइ हुन्छ ।

प्रधानाध्यापक राजेश हुमागाईं भन्छन्, ‘यहाँ विशेष परिस्थिति भएका विद्यार्थीहरू अध्ययनरत छन् ।’

सामाजिक अध्ययन विषयका शिक्षक अमृत थापा मगरका अनुसार अधिकांश विद्यार्थी शिक्षाको महत्व बुझेर आएकाहरू छन् । त्यसैले कक्षामा हल्ला हुँदैन, सबैले शिक्षकले पढाएको कुरा ध्यान दिएर सुन्छन् ।

‘पढाउन गाह्रो छैन र उहाँहरूलाई पनि शिक्षकले पढाएको नबुझ्ने भन्ने समस्या छैन । अक्षर पढ्न र लेख्नमा चाहिं उहाँहरूले अलि बढी मिहिनेत गर्नुपर्छ’, उनले भने ।

वर्षौंपछि पढ्न आएका र यसअघि विद्यालय नै नगएकाहरूलाई पनि बानी पार्न गाह्रो हुने अंग्रेजी विषयका शिक्षक दीपक अर्याल बताउँछन् । ‘त्यस्ता विद्यार्थीको हकमा आधारभूत कुरा बढी सिकाउनुपर्ने हुन्छ’, उनी भन्छन् ।

ओखलढुंगाका २९ वर्षीय नरेश बुढाथोकी नन्दी रात्रिमै ७ कक्षामा पढ्छन् । यही स्कुलबाट अक्षर चिनेका उनी भर्ना भएको दुई वर्षमा नेपाली अक्षर पढ्न सक्ने भएका थिए । ‘पढ्न जान्ने भएपछि संसार नै रंगीन हुने रहेछ । त्यति धेरै वर्ष अन्धकारमा रहेछु’, उनी भन्छन् ।

१४ वर्षको हुँदा काठमाडौं आएर पार्किङ शुल्क उठाउने काम सुरु गरेका उनी २०७२ सालमा मलेसिया पनि गए । १५ महिनामै फर्किएका उनी भन्छन्, ‘पढेको भए त अलि राम्रो ठाउँमा काम गर्न पुग्थें होला, कस्तो कम्पनी छ भन्ने बुझेर जान्थें होला, दुःख पाउँदिन थिएँ होला’, उनी भन्छन् ।

स्वयम्भू चमतीका ५० वर्षका अशोक पुजारी विद्यालय आउन थालेको एक वर्ष भयो । घरजग्गाको कारोबार गर्ने उनी अब जग्गाधनी प्रमाणपूर्जा आफैं हेर्न सक्ने भएका छन् । ‘धनीपूर्जा हेर्न आए पनि पढ्न आउँदैनथ्यो । अलि अलि जान्ने त भइसकें’ उनी भन्छन् ।

अशोकलाई अरूले पत्रिका, किताब पढेको देख्दा पढुँ–पढुँ लाग्थ्यो । त्यही इच्छाले नेपालीमा मुश्किलले नाम लेख्न सिकेका अशोकले फुर्सदको समयमा पढ्ने ठाउँ खोज्दै धेरै वटा इन्ष्टिच्युट धाए । तर धेरैले बीचमा पढाइ छाडेकालाई मात्र पढाउने जवाफ दिन्थे ।

गत वैशाखमा उनले साथीहरू मार्फत नन्दी रात्रि स्कुलबारे सुने । गएर भर्ना भए । यो अवधिमा उनले नेपाली भन्दा छिटो अंग्रेजी सिकेको सुनाउँछन् । अशोकलाई पत्रिका पढ्न सक्ने हुनुछ, त्यसैले स्वास्थ्यले साथ दिएसम्म विद्यालय आउने उनी बताउँछन् ।

४० वर्षका सञ्च मोक्तान यसै वर्ष कक्षा ८ मा भर्ना भएका छन् । नेपाल ल क्याम्पसको कार्यालय सहयोगी उनी ८ महिनामा धेरै कुरा सिकेको बताउँछन् । ‘सरले भनेको कुरा बुझ्छु तर लेख्न सक्दिनँ । लेख्ने, पढ्ने काममा दिमाग र हात सँगै नचल्दा निकै गाह्रो हुनेरहेछ’, मोक्तान भन्छन् ।

क्याम्पसको परीक्षा शाखामा काम गर्ने उनलाई विद्यार्थीको प्रवेश पत्र, मार्कसिट, फारम खोेजेर अरु कर्मचारीलाई सहयोग गर्न मन लाग्छ । तर पढ्न नजानेका कारण कठिन भइरहेको थियो । ‘परीक्षा फारम खुलेका बेला सर, म्याडमहरूले मात्रै काम भ्याउन मुश्किल पर्छ आफूले सहयोग गरौं भने पढ्न आउँदैन । त्यसैले पनि पढ्नुपर्छ भनेर पढ्न आउन थालेको हुँ’, उनी भन्छन् ।

नक्सालमा नन्दी नाममा दुईवटा विद्यालय छ । एउटा, २००४ सालमा स्थापना भएको नन्दी प्राथमिक विद्यालय । अर्को, २००७ सालमा नन्दी रात्रि माध्यमिक विद्यालय । २०३० सालसम्म यी दुवै विद्यालय एउटै भवनमा फरक–फरक व्यवस्थापनमा सञ्चालन भए ।

२०३० सालमा आएर नन्दी विद्यालय, नन्दी प्रौढ मन्दिर, नन्दी शिक्षा र नन्दी रात्रि गरी ४ वटा विद्यालय गाभिएर नन्दी माध्यमिक विद्यालय बन्योे । त्यसपछि रात्रि र दिवा विद्यालयको रूपमा एकै प्रधानाध्यापक, व्यवस्थापन र एकै प्रशासनबाट २०३० सालदेखि सञ्चालन भयो ।

तर २०४७ सालदेखि नन्दी रात्रि माध्यमिक विद्यालय छुट्टै व्यवस्थापनमा सञ्चालन भइरहेको छ । त्यसैले यो विद्यालयको इतिहास ७३ वर्ष पुरानो रहेको प्रधानाध्यापक राजेश हुमागाईं बताउँछन् ।

तत्कालीन सरकारले सरकारी कर्मचारी, प्रहरी, सेना तथा दरबारमा काम गर्नेहरूको शैक्षिक योग्यता बढाउने उद्देश्यले रात्रि कक्षा सुरु गरेको उनको भनाइ छ ।

हाल यो विद्यालयमा ६ देखि १२ कक्षासम्म रातिमा पढाइ भइरहेको छ । पहिला १० कक्षासम्म मात्र रहेको विद्यालयमा २०७६ सालदेखि भने कक्षा ११ र १२ को पनि पढाइ भएको हो ।

प्रधानाध्यापक हुमागाईं विद्यालय साँघुरो भएको बताउँछन् । ‘विद्यालयको छुट्टै भवन र बस सेवा थप्न पाए विभिन्न परिस्थितिले दिउँसो विद्यालय जान नपाएकाहरू लाभान्वित हुनेथिए’, उनले भने ।


Insurance means to cover the financial risk that looms over future uncertainty. Taking this concept of monetary risk in mind, many companies provide the security services to the public. The company that provides this service is known as the insurer and the one who takes the benefit of these services is known as the insured. The process of getting insurance starts by signing a contract with agreements carefully considered by both the parties. Once the contract is signed between the insurer and the insured, premium needs to be paid on a regular timely basis. As per the contract, if any loss is incurred, then the company is obliged to cover the loss.

Various types of insurance services are provided by insurance company around the world. Health insurance covers all the risk related to one’s physical and mental health. Auto Insurance protects any loss incurred due to accidents involving a vehicle. Life insurance looks at overall risks and financial loss that may occur and if some casualties occur, then the insurance amount is given to the family of the insured. Property insurance is the insurance of any property from fire, theft and weather damage. Majorly there are two types of insurance companies. One deals with life insurance services while the second one deals with the non-life services or property insurance services.

Comments
Advertisment : 9803602855
Please contact : 014212403, 9843220732
Email: nponlinetv@gmail.com
Address: Bagbazar, Kathmandu
About Us:-
Founder/ CEO : Nabin Rai
Chief Editor : Nilesh Adhikari (9851002729)
Senior Editor: Binit Raj Aryal
Editor: Ram Raja KC
Reporter: Kabita Karki
Chief of Marketing : Deepak Sherpa
Program Coordinator : Prabin Kiratee
सुचना बिभाग दर्ता नं. ५३५ / ०७४–७५