काठमाडौं । नेपाल सरकारले एक रुपैयाँको नयाँ सिक्का जारी गर्ने तयारी गरेको छ। उक्त सिक्कामा लिम्पियाधुरा, लिपुलेक र कालापानीलाई समेटिएको नेपालको आधिकारिक नक्सा राखिने भएको छ। यी क्षेत्रलाई लिएर नेपाल र भारतबीच लामो समयदेखि सीमा विवाद रहँदै आएको छ।
नेपाल राष्ट्र बैंक (एनआरबी)का प्रवक्ता गुरु प्रसाद पौडेलका अनुसार नयाँ एक रुपैयाँको सिक्का छिट्टै जारी गरिनेछ। सिक्काको अन्तिम डिजाइन औपचारिक रूपमा प्राप्त नभए पनि त्यसमा विवादित तीनवटै क्षेत्र समेटिएको नेपालको आधिकारिक नक्सा रहने विश्वास गरिएको उनले बताएका छन्।
यो विषय सन् २०२० मा तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली नेतृत्वको सरकारले लिम्पियाधुरा, लिपुलेक र कालापानीलाई समेटेर नेपालको नयाँ आधिकारिक राजनीतिक तथा प्रशासनिक नक्सा जारी गरेपछि थप चर्चामा आएको थियो।
नेपालले ती क्षेत्र आफ्नो भूभाग भएको दाबी गर्दै आएको छ भने भारतले ती क्षेत्र उत्तराखण्ड राज्यअन्तर्गत पर्ने बताउँदै आएको छ। भारतले यसअघि पनि यस्तो सीमा विवादको समाधान दुई देशबीचको द्विपक्षीय वार्तामार्फत हुनुपर्ने अडान दोहोर्याएको छ।
गत जुलाई २० मा सरकारले एक रुपैयाँको सिक्कामा रहेको नेपालको नक्सा हटाएर त्यसको सट्टा बौद्ध गुम्बाको तस्वीर राख्ने निर्णय गरेको थियो। तर विपक्षी दल तथा सर्वसाधारणबाट व्यापक विरोध भएपछि सरकारले उक्त निर्णय फिर्ता लिँदै सिक्कामा पुनः नेपालको नक्सा नै राख्ने निर्णय गरेको हो।
नेपाल राष्ट्र बैंकका अनुसार नयाँ सिक्का हाल प्रचलनमा रहेको सिक्काभन्दा आकारमा सानो र तौलमा हलुका हुनेछ। तर त्यसमा नेपालको आधिकारिक नक्सा नै अंकित गरिनेछ।
नेपालको यस निर्णयसँगै भारत–नेपाल सीमा विवाद फेरि एकपटक चर्चामा आएको छ। भारतले यस्ता संवेदनशील सीमा सम्बन्धी विषयको समाधान आपसी संवाद र कूटनीतिक वार्ताबाट गर्नुपर्ने धारणा दोहोर्याउँदै आएको छ।
