अर्जेन्टिनामा केही समयका लागि ‘समुद्र नै गायब’ जस्तो देखियो, के भएको थियो?

ब्युनस आयर्स, अर्जेन्टिना — अर्जेन्टिनाको एटलान्टिक तटीय शहर मार डेल प्लातामा अगस्टको सुरुवाततिर समुद्रको पानी असामान्य रूपमा पछाडि हटेपछि स्थानीयवासी र पर्यटकहरू आश्चर्यमा परेका थिए। समुद्रको पानी घटेसँगै सामान्य अवस्थामा पानीमुनि रहने बालुवा तथा ठूलो चट्टानी संरचना सतहमाथि देखिएपछि सामाजिक सञ्जालमा यसलाई ‘समुद्र नै गायब भएको’ भन्दै भिडियो र तस्बिरहरू भाइरल बने।

स्थानीय मौसम तथा समुद्री अवस्थासम्बन्धी रिपोर्टअनुसार, यो कुनै नयाँ टापु बनेको वा समुद्र हराएको घटना भने होइन। पानी घट्दा देखिएको संरचना Restinga del Faro नामले चिनिने पुरानो चट्टानी संरचनाको हिस्सा हो, जुन सामान्य अवस्थामा समुद्रको पानीमुनि रहने गर्छ।

किन पछाडि हट्यो समुद्र?

विशेषज्ञहरूका अनुसार समुद्रको सतह छोटो समयमै असामान्य रूपमा घट्नुका पछाडि एउटै कारण नभई ज्वारभाटा, हावाको दिशा र गति, वायुमण्डलीय चाप तथा समुद्री सतहको स्थानीय अवस्था जस्ता विभिन्न प्राकृतिक कारकहरूको संयुक्त प्रभाव हुन सक्छ।

विशेषगरी समुद्रबाट जमिनतर्फ नभई समुद्रबाट बाहिरतर्फ बलियो हावा चलेमा सतहको पानी तटीय क्षेत्रबाट केही समयका लागि धकेलिन सक्छ। यसलाई समुद्री विज्ञानमा wind setdown वा meteorological effect का रूपमा व्याख्या गरिन्छ। त्यसमाथि न्यून ज्वार परेको समयमा यस्तो प्रभाव थप स्पष्ट देखिन सक्छ।

त्यसैले सामाजिक सञ्जालमा देखिएजस्तो समुद्रको पानी पृथ्वीभित्र हराएको वा समुद्र सधैँका लागि सुकेको होइन। पानीको सतह केही समयका लागि घट्दा समुद्रमुनिका संरचना बाहिर देखिएका हुन्।

‘नयाँ टापु’ बनेको होइन

समुद्र पछाडि हटेपछि बाहिर देखिएको चट्टानी भागलाई केही सामाजिक सञ्जाल पोस्टहरूले ‘नयाँ टापु’ वा समुद्रको बीचमा अचानक जमिन निस्किएको भनेर प्रस्तुत गरेका छन्। तर स्थानीय रिपोर्टहरूले यो पहिलेदेखि नै समुद्रमुनि रहेको प्राकृतिक चट्टानी संरचना भएको स्पष्ट गरेका छन्।

यसका कारण माछा मार्ने तथा कयाक चलाउने मानिसहरू उक्त क्षेत्रमा नजिक जान उत्सुक भए पनि चट्टान, चिसो पानी र तीव्र धाराका कारण त्यहाँ पुग्नु जोखिमपूर्ण हुन सक्ने चेतावनी दिइएको थियो।

के यो सुनामीको संकेत थियो?

समुद्र अचानक पछाडि हटेको दृश्य देखेपछि सामाजिक सञ्जालमा ‘सुनामी आउँदैछ’ भन्ने आशंका पनि फैलियो। तर अगस्टमा देखिएको समुद्रको असामान्य घटाइलाई सुनामीको प्रमाणका रूपमा पुष्टि गर्ने आधार भेटिँदैन।

वैज्ञानिक रूपमा सुनामी प्रायः समुद्रमुनिको भूकम्प, पहिरो वा अन्य ठूलो समुद्री विस्थापनबाट उत्पन्न हुन्छ। त्यसमा समुद्रको पानी असामान्य रूपमा पछाडि हटेपछि ठूलो छाल आउन सक्छ। तर मार डेल प्लाताको उक्त घटनाबारे उपलब्ध रिपोर्टहरूले प्राकृतिक ज्वार, हावा र वायुमण्डलीय अवस्थालाई मुख्य व्याख्या मानेका छन्।

यद्यपि अर्जेन्टिनाको तट सुनामी वा meteotsunami बाट पूर्ण रूपमा मुक्त भने छैन। वैज्ञानिक अध्ययनहरूले ब्युनस आयर्स प्रान्तको तटीय क्षेत्रमा मौसमसँग सम्बन्धित समुद्री लामो तरंग अर्थात् meteotsunami समेत अभिलेखित भएको देखाउँछन्।

अर्को महत्वपूर्ण घटना पनि भयो

अर्जेन्टिनाको तटीय क्षेत्रमा पछिल्लो समय समुद्री सतहमा असामान्य उतारचढाव देखिएको अर्को घटना पनि रिपोर्ट भएको छ। सेप्टेम्बर २०२६ को सुरुवातमा Mar Chiquita, Santa Clara del Mar र आसपासका तटीय क्षेत्रमा अचानक ठूलो समुद्री छाल आएको घटनालाई विशेषज्ञहरूले meteotsunami भनेका छन्। त्यस घटनामा एक जनाको मृत्यु र दर्जनौँ मानिस घाइते भएको स्थानीय रिपोर्टमा उल्लेख छ।

यसले एउटा महत्वपूर्ण कुरा देखाउँछ—समुद्रको अचानक पछाडि हट्नु र त्यसपछि आउने ठूलो छाल एउटै घटना वा एउटै कारणका परिणाम हुन् भनेर निष्कर्ष निकाल्नु हुँदैन। हावा, वायुमण्डलीय चाप, ज्वारभाटा र मौसमजन्य समुद्री तरंगले पनि समुद्रको सतहमा तीव्र परिवर्तन ल्याउन सक्छ।

भाइरल भिडियोबारे सावधानी

सामाजिक सञ्जालमा ‘अर्जेन्टिनाको समुद्र रातारात गायब’ भन्दै विभिन्न भिडियोहरू फैलिएका छन्। तर सबै भिडियो एउटै घटनाका होइनन्। केही भिडियो तथा पोस्टले वास्तविक समुद्र पछाडि हटेको दृश्यलाई ‘समुद्र पूर्ण रूपमा सुकेको’, ‘महाविपत्ति आउँदैछ’ वा ‘समुद्र फुटेको’ जस्ता दाबीसहित प्रस्तुत गरेका छन्, जुन उपलब्ध प्रमाणले समर्थन गर्दैन।

निष्कर्ष

अर्जेन्टिनामा समुद्र स्थायी रूपमा गायब भएको होइन। मार डेल प्लाताको तटीय क्षेत्रमा समुद्रको सतह असामान्य रूपमा घट्दा सामान्य अवस्थामा पानीमुनि रहने चट्टानी संरचना र समुद्री भूभाग केही समयका लागि देखिएको हो। यसको पछाडि प्राकृतिक ज्वारभाटा, हावा, वायुमण्डलीय चाप र समुद्री अवस्थाको संयुक्त प्रभाव रहेको देखिन्छ।